De top gaat over investeringen in defensie, maar ook over de huidige oorlogen waar Navo-landen bij betrokken zijn. De aanvallen tussen Iran en de VS van vannacht zullen een belangrijk deel van de agenda domineren.
Verder spreekt de Amerikaanse president Trump vandaag in Turkije met zijn Oekraïense ambtgenoot Zelensky.
Op de Navo-top in Ankara hebben de Navo-lidstaten steun uitgesproken voor Oekraïne. De landen stellen de territoriale integriteit van het land te erkennen, daar waar de VS hier in het verleden minder belang aan leek te hechten. Dat blijkt uit de slotverklaring die de regeringsleiders vanmiddag naar buiten hebben gebracht.
In de Turkse hoofdstad was ook de Oekraïense president Zelensky aanwezig. Hij sprak onder meer met de Amerikaanse president Trump. De Navo-lidstaten stellen achter Oekraïne te blijven staan en zowel dit jaar als komend jaar 70 miljard euro uit te trekken voor wapens en training voor Oekraïne.
Verder is de top na twee dagen afgesloten zonder dat er grote afspraken zijn gemaakt. In de Turkse hoofdstad zijn vooral enkele nieuwe afspraken gemaakt over defensie-investeringen, investeringen die gisteren al werden aangekondigd. De tweede dag stond vooral in het teken van een briesende Donald Trump, maar zijn dreigementen in de richting van Groenland en Spanje hebben de slotverklaring niet gehaald.
De landen steken samen meer dan 44 miljard euro in militaire fabrieken. Ook stellen de EU en Canada snel een groter aandeel te hebben in de investeringen en capaciteit van de Navo.
Gepubliceerd op 13:57 Europa haalt schouders op na Trumps tirade tegen Spanje De Europese Unie gelooft nog steeds dat de handelsdeal met de VS door zal gaan, ondanks Trumps uiting van woede tegen onder meer Spanje. Voor de tweede keer zei Trump alle banden met Spanje door te snijden. Hij noemde het land een 'vreselijke partner'.
Dat zou ook gevolgen hebben voor de handelsdeal met de EU, aangezien Spanje een lidstaat is. 'We brengen in herinnering dat we vorig jaar een gedeelde verklaring hebben getekend', zegt een woordvoerder van de Europese Commissie tegen persbureau Reuters. 'We verwachten dat de VS zich hieraan houden.'
De verhoudingen tussen de Trump en de Spaanse regering, de laatste linkse coalitie van Europa, zijn al tijden slecht. Voorafgaand aan de Navo-top in Den Haag vorig jaar keerde premier Sánchez zich tegen de door de VS gewenste nieuwe Navo-norm van 5 procent. Uiteindelijk kwamen de landen een norm van 3,5 procent, plus 1,5 procent voor infrastructuur, overeen. Ook sprak Sánchez zich in maart uit tegen de oorlog in Iran en weigerde hij de VS hierin te faciliteren door bijvoorbeeld bases beschikbaar te stellen. Trump noemde Spanje toen ook al 'vreselijk' en dreigde ook al met het stoppen van alle handelsbetrekkingen.
In Madrid zijn Trumps dreigementen van vandaag dan ook niet met heel veel schrik onthaald. In een reactie noemt de Spaanse regering de taal business as usual. 'Ons land onderhoudt uitstekende sociale, culturele en economische banden met de Verenigde Staten en daar hoeft geen verandering in te komen.'
Gepubliceerd op 11:57 Tsjechië haalt zelfs oude Navo-norm van 2 procent niet Het Tsjechische defensiebudget zal dit jaar minder dan 2 procent van het bbp vormen. Dat zei premier Andrej Babis op de Navo-top in Ankara. Hij denkt dit volgend jaar pas te bereiken. Daarmee is Tsjechië na Slovenië het tweede land dat niet aan deze oude norm voldoet.
De oude norm geldt sindsdien als het absolute minimum. Dat Europese landen al tijden hun afspraak niet nakomen, is de stok waar de Amerikaanse president Trump voortdurend mee kan slaan en de grond voor alle dreigingen om de VS (deels) terug te trekken uit de Navo. Vandaag zei hij voor de zoveelste keer de betrekkingen met Spanje te herzien, onder meer omdat het land niet voldoet aan de Navo-norm.
De populistische en pro-Russische premier Babis trad eind vorig jaar aan als premier, een functie die hij tussen 2017 en 2021 ook vervulde. Hij verzet zich al langer tegen hoge uitgaven aan defensie en zegt liever te investeren in de gezondheidszorg.
De pro-Europese president van Tsjechië, Petr Pavel, is wel een voorstander van hogere defensie-uitgaven. Dat leidde tot een openlijk conflict over wie van de twee mee mocht naar de Navo-top in Ankara. Babis had Pavel uit de delegatie gelaten, terwijl die de afgelopen twintig jaar vrijwel altijd werd aangevoerd door de president. Pavel stapte naar het Constitutioneel Hof om zijn uitsluiting aan te vechten. Hij kreeg gelijk en mocht alsnog mee naar Ankara. Babis is echter ook in de Turkse hoofdstad aanwezig.
Gepubliceerd op 10:57 Europese landen gaan 44 miljard euro uitgeven aan wapens voor langeafstandsaanvallen In de komende tien jaar gaan twaalf Europese landen zo'n 44 miljard euro uitgeven aan de ontwikkeling en productie van raketten voor precisie-aanvallen diep in vijandelijk gebied. Het initiatief, dat onder leiding staat van het Verenigd Koninkrijk, wordt vandaag bekendgemaakt op de Navo-top in Ankara.
De raketten zullen een bereik hebben van tussen de 300 en 1.200 kilometer. De oorlog in Oekraïne heeft Europa en de VS laten zien hoe belangrijk nauwkeurige wapens met dit bereik zijn.
Het Oekraïense leger gebruikt onder andere de Britse Storm Shadow-kruisraket en de Amerikaanse Atacms-raket om luchtmachtbases, hoofdkwartieren en logistieke doelwitten te vernietigen om zo de Russische oorlogsmachine te verzwakken.
'In Ankara sturen we een duidelijke boodschap naar president Poetin: de Navo is sterker, meer Europees en klaar om onze burgers te verdedigen tegen de dreiging op de lange termijn die hij en de Russische staat vormen', zei Cooper.
De Britten hebben voor de komende vier jaar al 3,5 miljard euro uitgetrokken om hun arsenaal raketten voor langeafstandsaanvallen uit te breiden. Zo wordt de Amerikaanse Deep Precision Strike-raket aangeschaft, die een bereik heeft van 500 kilometer. Met Duitsland wordt een raket ontwikkeld die tot op 2.000 kilometer kan toeslaan. Deze raket moet in 2030 in gebruik worden genomen.
Ook wordt met Frankrijk en Italië gewerkt aan een opvolger van de Storm Shadow. Deze raket met stealth-eigenschappen is bedoeld om onder andere marineschepen en luchtverdedigingssystemen te vernietigen.
Gepubliceerd op 09:18 Rutte en Jetten verdedigen op Navo-top Amerikaanse aanvallen op Iran Navo-baas Mark Rutte heeft de nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran als 'noodzakelijk' bestempeld. Volgens hem heeft Iran duidelijk de afspraken van het voorlopige akkoord geschonden door aanvallen op drie schepen in de Straat van Hormuz gisteren.
'Het is van cruciaal belang dat de VS krachtig reageren', zei Rutte woensdag bij het begin van de tweede dag van de Navo-top in Ankara. De aanvallen tussen de VS en Iran zullen de top ongetwijfeld domineren, zo erkende de secretaris-generaal.
De Navo-lidstaten gaan volgens Rutte in de slotverklaring van de top benadrukken dat de Straat van Hormuz open moet blijven.
Premier Jetten koos bij aankomst op de Navo-top in Ankara eveneens de Amerikaanse kant. Hij zei dat het 'belangrijk is om Iran te laten zien dat het schenden van het bestand niet wordt geaccepteerd'.
Gepubliceerd op 09:16 Navo-bondgenoten opgetogen over investeringen, maar Trump kan feestje in Ankara nog flink verstoren De Navo-top had knallende aankondigingen van Europees-Canadese defensie-investeringen, maar nadat Donald Trump was geland in Ankara, verstoorde de Amerikaanse president dat scenario met harde uitspraken over Europese bondgenoten en zijn blijvende wens om het beheer over Groenland te verkrijgen.
Trump deed zijn uitspraak 'dat het beheer over Groenland in handen zou moeten komen van de Verenigde Staten, niet in dat van Denemarken' tijdens een persconferentie met zijn gastheer, Recep Tayyip Erdogan. De Turkse president bestempelde hij als een bondgenoot die 'op veel terreinen veel, veel loyaler is geweest dan andere landen waarvan we dachten dat ze loyaal zouden zijn'.
Trump herhaalde ook zijn klachten over het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië, die de VS hulp hadden geweigerd tijdens de Iran-oorlog. Tot slot uitte hij zijn 'grote teleurstelling' over de Navo, maar hij was toch naar de top gekomen omwille van Erdogan.
Lees hier het hele nieuwsbericht van politiek verslaggever Arnout Brouwers, die verslag doet van de top.
Gepubliceerd op 09:14 Zweedse radarvliegtuigen en een 'dronemarktplaats': Rutte kondigt voor tientallen miljarden aan defensieprojecten aan De Navo-top trapte gisteren af met een reeks aankondigingen van grote, multinationale defensieprojecten waarmee volgens Navo-chef Mark Rutte 'tientallen miljarden' gemoeid zijn. Tot de meest in het oog springende projecten is de vervanging van de verouderde Navo-vloot van Awacs-radarvliegtuigen door de Zweedse Global Eye. Daarvan worden er tot tien gebouwd, gefinancierd door elf Navo-bondgenoten, waaronder Nederland.
Lees hier het hele nieuwsbericht van politiek verslaggever Arnout Brouwers, die verslag doet van de top.